Kościół św. Benedykta i stanowisko Bene, Marjan, Split

Po północnej stronie półwyspu Marjan, w splickiej okolicy zwanej Bene, kryją się fundamenty niewielkiego średniowiecznego kościoła poświęconego św. Benedyktowi. Od niego wzięła nazwę także pobliska zatoka, więc spacer po Marjanie łączy tu przyrodę, morze i archeologię.

W źródłach pisanych kościół pojawia się po raz pierwszy w 1362 roku, a w XVII wieku opisano go jako ruinę. Do końca XVIII wieku zniknął całkowicie i został zasypany pod drogą marjańską. Dopiero badania w 2002 i 2004 roku odsłoniły jego fundamenty: była to budowla jednonawowa z apsydą od wschodu, o długości około ośmiu i szerokości czterech i pół metra, a ściany zewnętrzne ożywiały płytkie nisze. Fragment kapitelu przegrody ołtarzowej pokazuje, że powstała w XI wieku. Wokół kościoła znaleziono groby, co wskazuje na niewielki cmentarz. Po badaniach fundamenty zakonserwowano, mury podniesiono do około pół metra, a stipes ołtarzowy przywrócono na domniemane pierwotne miejsce. Znaleziska ruchome przechowywane są w Muzeum Chorwackich Zabytków Archeologicznych w Splicie. Kościół św. Benedykta jest wśród dalmatyńskich kościołów wczesnośredniowiecznych wyjątkiem, ponieważ to rzadkie wezwanie.

Stanowisko jest chronionym dobrem kultury, wpisanym do Rejestru dóbr kultury Republiki Chorwacji pod numerem Z-6122.

Zdjęcie: Argo Navis, CC BY-SA 4.0, Wikimedia Commons.
Dane: Rejestr dóbr kultury Republiki Chorwacji (Ministerstwo Kultury i Mediów), otwarta licencja; współrzędne: Wikidata (CC0).