Prokurative (plac Republiki) – Split

Split jest znany z licznych zabytków i wielu wydarzeń. Wśród splickich budowli, a właściwie miejsc w mieście, musimy z pewnością wspomnieć także o projekcie budowlanym Prokurative. Prokurative, urzędowo plac Republiki, to słynny śródziemnomorski plac w centrum Splitu. Leży na zachód od Palacu Dioklecjana i jest znany jako scena wydarzeń kulturalnych miasta u podnóża wzgórza Marjan. To tutaj od blisko pięćdziesięciu lat odbywa się również tradycyjny festiwal muzyki popularnej "Split".

Budowa placu w dwóch etapach

Budowa tego placu w Splicie odbyła się w dwóch okresach.

Pierwszy raz budowa trwała od 1863 do 1867 roku, gdy burmistrz dr Bajamonti chciał uczynić ze Splitu Miasto Przyszłości. Właśnie z tym celem włożył swój wysiłek w budowę i zagospodarowanie Splitu, aby z zaniedbanego prowincjonalnego miasteczka stworzyć małe, nowoczesne europejskie miasto.

Kierując się motto „Chcieć to móc”, od razu po objęciu urzędu burmistrza miejskiego przystąpił do realizacji swoich planów. W tym celu założył towarzystwo "Associazione dalmatica" (Towarzystwo Dalmatyńskie).

Budynek teatralny – wzniesiony na łące Marmonta – stanowił szkielet przyszłego kompleksu Prokurative. "Teatro Bajamonti" zostało uroczyście otwarte 27 grudnia 1859 roku. Dalszy plan Bajamontiego przewidywał budowę dwóch skrzydeł, kompleksu zwanego Prokurative, na wzór słynnych weneckich Procuratie.

Niestety 15 maja 1882 roku teatr Bajamontiego spłonął w pożarze. Ucierpiał wtedy również budynek, który został później odbudowany, ale nie w swojej pierwotnej formie.

W latach 1863–1867 wybudowano zachodnie skrzydło kompleksu w stylu neorenesansowym według projektu architekta G. B. Meduny.

W 1899 roku na południowej stronie łąki Marmonta wzniesiono ogrodzenie z kamiennych słupków, wykonanych jeszcze w czasach Bajamontiego. W 1905 roku odnowiono zachodnie skrzydło, dodając przy tej okazji cementowe maszkarony i fryzy.

Drugi etap budowy przypadł na lata 1909–1928, z początkiem budowy wschodniego skrzydła Prokurative.

Budowa wschodniego skrzydła Prokurative zaczęła się w 1909 roku, ale i ten projekt przebiegał w dwóch etapach: od 1909 do 1911 i od 1927 do 1928 roku.

Dziś ten plac wciąż pozostaje jednym z najpiękniejszych w Splicie. To miejsce, które wielu odwiedza i z przyjemnością przychodzi obejrzeć. Barwność fasad otaczających centralną część daje prawdziwe wrażenie historycznego wyglądu i trudu włożonego w to, by Split stał się miastem, jakim jest dzisiaj.

Plac Prokurative w skrócie

Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej o placu, nacieszyć się jego szczegółami i wyobrazić sobie ten historyczny moment – odwiedźcie Split i przyjdźcie na plac. Najlepsze wrażenie zdobędziecie, gdy przyjedziecie na miejsce i sami zobaczycie budynki w całej ich krasie.

Do tego czasu przeczytajcie krótkie informacje – gdzie znajduje się plac, kiedy został wybudowany i jakie ważne chwile przeżył w swojej historii.

Prokurative tworzą wielki plac położony na zachód od Riva; podobny do weneckiego placu św. Marka, z trzech stron otaczają go neorenesansowe budynki z arkadami, od których plac wziął również swoją nazwę. Plac jest otwarty tylko w kierunku południowym, oferując piękny widok na port i Riva. Dziś jest ulubionym miejscem spotkań wielu mieszkańców Splitu, a także gości odwiedzających to dalmatyńskie miasto.

Budowę Prokurative w połowie XIX wieku zainicjował jeden z najbardziej znanych burmistrzów w historii miasta, Antonio Bajamonti. Chciał bowiem pokazać, że Split całą swoją istotą opiera się na włoskich tradycjach. Tak plac zyskał kolumnadę podobną do wenecjańskiej oraz reliefy nad oknami przywołujące wpływy antyczne i renesansowe. Bajamonti wybudował na placu również swój wielki teatr, który został zniszczony w pożarze.

Plac od dawna jest uznawany za doskonałą scenę wydarzeń kulturalnych, szczególnie festiwalu muzyki popularnej. Pobliskie kawiarnie i restauracje uczyniły go popularnym miejscem spotkań mieszkańców Splitu. Częścią Prokurative jest również plac na południe od nich, na którym do 1947 roku stała wielka neoklasycystyczna fontanna. Fontannę zniszczyły władze komunistyczne z powodu jej domniemanego związku z włoskim panowaniem w Splicie i Dalmacji.