Plac Narodowy (Pjaca) – Split

Plac Narodowy, znany jako Pjaca, to miejski plac w Splicie, który powstał w wyniku urbanistycznej rozbudowy miasta na zachód od Żelaznej Bramy Palacu Dioklecjana. W ten sposób główny plac miejski przesunięto ze wschodu na zachód, a Perystylowi pozostała funkcja placu katedralnego (Piazza del Duomo), czyli głównego placu sakralnego. Wygląd placu jest imponujący, podobnie jak jego bogata historia. W dalszej części opiszemy nieco szczegółowiej splicki plac, jego wygląd i bogatą historię jego istnienia.

Już w XIII wieku pojawiła się potrzeba ukształtowania centrum miasta. Średniowieczne miasto rozrosło się poza Palac Dioklecjana, w stronę zachodu, dzięki czemu przestrzeń miejska po prostu „domagała się” ukształtowania nowego centrum miasta. Nowy główny plac miejski uformowano na terenie, gdzie niegdyś stał przedromański kościółek św. Lawrentego, dlatego nazwano go placem św. Lawrentego (Platea Sancti Laurentii).

Ten plac pod tą nazwą wzmiankowany jest po raz pierwszy w 1225 roku. Otaczały go reprezentacyjne budynki, wśród których możemy wymienić Dwór Książęcy z Palacem Komunalnym i ratuszem oraz miejski teatr z więzieniem.

Przy budynku ratusza stoi renesansowy palac Karepić z XVI wieku, połączony z ratuszem pięknymi późnogotyckimi podwójnymi oknami. Wspomniany zespół urbanistyczny znajdował się po północnej stronie placu, podczas gdy strona wschodnia była zagospodarowana zespołem pałaców z romańską wieżą, do której w XV wieku dodano zegar, oraz renesansową loggią straży miejskiej, przebudowaną w okresie baroku. Po przeciwnej stronie Żelaznej Bramy stoi późnoromański palac korčulańskiego księcia Ćubrijana Žaninicia (Ciprian de Ciprianis), z malowniczymi narożnymi sześciobocznymi oknami na piętrze i statuą św. Antoniego Pustelnika z 1394 roku. Po stronie zachodniej plac zamyka w jednolitą całość Dom Nakić, zbudowany w stylu wiedeńskiej secesji, natomiast na południu plac ogranicza budynek dzisiejszej Gradskiej kawany (Miejskiej kawiarni), budynek hotelu oraz palac Pavlović.

Zobacz: Grgur Ninski w Splicie

Niegdyś na miejskim placu stał również kamienny słup na flagę (štandarac), z herbem miasta i lwem św. Marka u podstawy, jako symbolami miasta i najwyższej władzy. Słup stał przed otwartą loggią Palacu Komunalnego, podczas gdy dzisiejszy stoi nieco bardziej na zachód. Plac (wtedy jeszcze plac św. Lawrentego) był wielokrotnie częściowo brukowany, a w pełni wybrukowano go dopiero w 1749 roku.

Po swojej pierwotnej nazwie, plac św. Lawrentego, później nazywano go placem Broni, od budynku Straży Miejskiej, który na nim stał. Później ponownie przemianowano go na plac Pański (Plazza dei Signori), a wreszcie na plac Narodowy.

W 1821 roku władze miejskie zburzyły większą część późnogotyckiego kompleksu urbanistycznego z XV wieku, w tym Dwór Książęcy, i tak plac przybrał dzisiejszą formę, którą wszyscy się cieszymy. Na placu znajduje się najstarsza splicka księgarnia, otwarta od 1861 roku, niegdyś należąca do rodziny Morpurgo, po której nosi nazwę do dziś. Koniecznie odwiedźcie ten plac w Splicie, nacieszcie się spacerem i przyjemnym widokiem, ucząc się przy tym historii tego miasta. Plac Narodowy jest ulubionym miejscem spotkań wielu mieszkańców Splitu, a turyści również chętnie tu przychodzą, by poznać miasto w inny, bardziej „osobisty” sposób.

Budynki na placu, które warto zobaczyć

Stary ratusz

Romańska wieża z dzwonem i zegarem

Palac Cipriana

Palac Karepić

Palac Pavlović

Palac Cambi

Dom Nakić

Loggia miejska

Krótki przegląd placu Pjaca w Splicie

Na przełomie XIII i XIV wieku Split rozwijał się szybko, co odzwierciedlało się w miejskim wyglądzie urbanistycznym. W tym okresie miasto wyrosło poza dotychczasowe granice Palacu Dioklecjana. Split otrzymał swoje pierwsze przedmieścia; w tym okresie najważniejsze było zachodnie przedmieście, które otrzymało nowe mury i stworzyło warunki do dalszego rozwoju.

Właśnie na tym terenie uformował się plac, którego nazwa po raz pierwszy wzmiankowana jest w 1255 roku. W XV wieku Wenecjanie wybudowali tam Dwór Książęcy i Ratusz Miejski. W ten sposób plac św. Lawrentego stał się nowym centrum miasta, podczas gdy Perystyl stał się centrum religijnym, nad którym dominuje wspaniała katedra św. Dujma. Taki układ był typowy dla europejskich miast tego okresu. Choć urzędowa nazwa placu to plac Świętego Lawrentego, mieszkańcy Splitu najczęściej nazywają go po prostu Pjaca.

Ten przydomek idealnie do niego pasuje, ponieważ przez wieki był czymś jak wspólny salon dla wszystkich mieszkańców Splitu. Dziś tę rolę przejęła Riva, ale i Pjaca bywa żywa, a przydomek wciąż dobrze do niej pasuje.

Pjaca – plac św. Lawrentego i jego oferta turystyczna

Pjaca jest po raz pierwszy wzmiankowana w XIII wieku jako Širina (otwarta przestrzeń) św. Lawrentego i jest pierwszą zasiedloną częścią Splitu poza Palacem Dioklecjana. Dziś ten plac jest ulubionym miejscem, w którym cieszą się mieszkańcy Splitu, a także liczni turyści odwiedzający to miasto. Nie zdumiewa nas tak wielkie zainteresowanie tym placem, zwłaszcza jeśli weźmiemy pod uwagę dużą liczbę starych budynków, które go otaczają.

Niektóre z tych budynków wspomnieliśmy już w powyższym tekście, ale w pobliżu placu znajduje się jeszcze wiele innych. Oferta turystyczna do zwiedzania jest tu zróżnicowana i bardzo bogata. Miłośnicy historii, sztuki i kultury z pewnością się tu dobrze zabawią.

Poza tym na placu możecie skorzystać z jednej z pobliskich kawiarni czy restauracji, zrobić zdjęcie tego piękne miasta, albo po prostu spędzić wieczorne godziny na przyjemnym spacerze po placu.

Przez wieki Pjaca jest centralną scenę życia miejskiego, a w ostatnim czasie stała się uznaną destynacją turystyczną, z której cieszy się wielu ludzi, skąd by nie przybyli. To miejsce, w którym czas szybko wam przeleci i gdzie z pewnością będziecie się rozkoszować dynamiczną scenę miasta. Split jest miastem bogatej historii, a Pjaca jest tylko jedną jego częścią. Mamy nadzieję, że i wy przyjedziecie, spędzicie niezapomniane chwile na Pjacy i opowiecie w domu o piękne splickim placu.

Obiekty w okolicy: "GAGA", caffe bar, konoba Pjaca Split, mass split narodni trg, renesansowy palac Karepić, pierwsza miejska skrzynka pocztowa